HABERLEŞMENİN ENGELLENMESİ SUÇU VE CEZASI (TCK 124)
Haberleşmenin engellenmesi suçu ceza hukuku alanında özellikli bir suç tipi olarak karşımıza çıkar. Haberleşmenin engellenmesi suçu ile suçlanıyorsanız veya Haberleşmenin engellenmesi suçu mağduru iseniz ya da bu suçlama nedeni ile siz ya da bir yakınınız hakkınızda gözaltı veya tutuklama tedbirleri uygulanmakta ise mutlaka bir ceza avukatı desteğinden faydalanmanız gerekir.
İstanbuldaki ceza hukuku avukatınız, Viridis Legal Partners olarak ceza yargılamasının tüm aşamalarında sizlerin yanındayız. Haberleşmenin engellenmesi suçu ile suçlanıyorsanız ya da haberleşmenin engellenmesi suçu mağduru iseniz etkili ceza avukatı hizmetleri için hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz.
HABERLEŞMENİN ENGELLENMESİ SUÇU NEDİR? (TCK 124)
Haberleşmenin engellenmesi suçu; kişiler, kurumlar veya basın/yayın organları arasındaki iletişimi hukuka aykırı bir şekilde engel olunmasıdır. İşbu suç, Türk Ceza Kanunu uyarınca yaptırıma bağlanmış olup hapis cezasına kadar yol açabilmektedir. Öyle ki, haberleşme hürriyeti Anayasa’da dahi güvence altına alınan en temel hak ve özgürlüklerimizden bir tanesidir. Bu sebeple kanun koyucu bu özgürlüğe müdahalede bulunanları ağır yaptırımlarla cezalandırmayı öngörmüştür.
Haberleşmenin engellenmesi suçu Türk Ceza Kanunu’nun 124. maddesi şu şekilde düzenlenmiştir:
“Haberleşmenin engellenmesi
Madde 124-
(1) Kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
(2) Kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engelleyen kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Her türlü basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi halinde, ikinci fıkra hükmüne göre cezaya hükmolunur.”
Madde hükmünden de anlaşıldığı üzere haberleşmenin engellenmesi suçu, kişilere, kurumlara veya her türlü basın ve yayın organa karşı işlenebilen bir suç türüdür. Bu suçun yaptırımının hapis cezası gibi ağır bir ceza olmasının sebebi, haberleşmenin Anayasa kapsamında dahi koruma altına alınmış olan özgürlüklerimizden biri olmasıdır. Anayasa’nın 22. Maddesi uyarınca; “Herkes haberleşme özgürlüğüme sahiptir”. Bu sebepledir ki, bu hürriyeti engellemeye karşı yönelen eylemler, suçun niteliğine bağlı olarak değişmekle birlikte beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
HABERLEŞMENİN ENGELLENMESİ SUÇUNUN UNSURLARI
Haberleşmenin engellenmesi suçunun oluşabilmesi için suça dair belirli maddi ve manevi unsurların meydana gelmiş olması gerekmektedir. Suçun maddi unsurları fail, mağdur, fiil, suçun konusu gibi objektif nitelikli unsurlardır. Manevi unsur ise fail ile fiili arasındaki manevi bağı ifade eder.
Haberleşmenin engellenmesi suçunda fail herkes olabilir. Fail bakımından herhangi bir ek özellik aranmamaktadır. Suçun mağdurunun kim olabileceği ise her fıkrada değişiklik göstermektedir. Birinci fıkra hükmü bakımından mağdur herhangi bir kimse olabilecektir. İkinci fıkradaki fiillerin mağduru ise yalnızca kamu kurumları olabilmektedir. Benzer şekilde özel nitelik arayan üçüncü fıkranın mağduru ise her türlü basın ve yayın organıdır.
Suçun konusunun ne olduğuna değinilmeden önce haberleşme kavramını iyice anlamak gerekir. Haberleşme; bireylerin duygu düşünce veya bilgilerini bir başkasına çeşitli yollarla aktarmasıdır. Buradan hareketle söylenebilir ki bu suçun konusunu mektup, telefon, e-posta gibi çeşitli iletişim araçları oluşturur.
Suçu meydana getirecek fiil ise engelleme eylemidir. Telefon hattını kesmek, mektupları yırtmak, yayını durmak gibi eylemler suç için gereken fiile örnek olarak sayılabilir. Fakat elbette ki tüm bu engellemelerin hukuka aykırı olması gerekir. Nitekim mahkeme kararıyla yapılan yasal engellemeler TCK 124 kapsamında değerlendirilmeyecektir.
Haberleşmenin engellenmesi suçunun manevi unsuru ise kasttır. Failin suç teşkil eden eylemlerini bilerek ve isteyerek meydana getirmiş olması gerekir.
SUÇUN NİTELİKLİ HALLERİ VE CEZALARI
Türk Ceza Hukuku, bazı suçları temel ve nitelikli halleri ayrı olmak üzere farklı şekilde cezalandırır. Suçun kime karşı ve nasıl işlendiği gibi birçok faktör daha ağır cezalandırılmasına sebebiyet verebilir. Kanun koyucunun nitelikli halleri ayrı tutup bu haller kapsamında işlenen suçları daha ağır yaptırımlarla cezalandırması, hakkaniyete ve adalete bir adım daha yaklaşılmasını sağlar. Haberleşmenin engellenmesi suçunun nitelikli halleri, TCK 124 hükmünün her bir fıkrasında tek tek ele alınmıştır.
TCK 124/1 uyarınca suçun temel hali kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi fiilidir. Bu temel halin cezası ise altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. TCK 124/2 hükmündeki nitelikli hal ise kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi engelleme fiilidir. Bu fiilin cezası ise bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıdır. Öyle ki aynı madde hükmünün ikinci fıkrasındaki alt ve üst ceza sınırı, suçun temel halinin cezasına göre artırılmıştır. Bununla birlikte adli para cezası seçeneği de madde hükmünden kaldırılmıştır. Bir diğer nitelikli hal olan TCK 124/3’te ise, her türlü basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi düzenlenmiştir. Bu fıkradaki nitelikli halinin cezası, ikinci fıkra hükmündeki yaptırım ile aynıdır. Bir diğer ifadeyle, TCK 124/2 ve 124/3 nitelikli hallerinde, ikinci fıkradaki ceza uygulanır.
YARGILAMA SÜRECİ VE ÖZEL DURUMLAR
Haberleşmenin engellenmesi suçu, şikâyete tabi olmayan suçlar arasında yer alır. Bu itibarla mağdur ilgili suçtan şikayetçi olmasa dahi, Cumhuriyet Savcısı re’sen (kendiliğinden) soruşturma başlatabilme yetkisine sahiptir. Buna göre zaman zaman re’sen zaman zamansa mağdurun şikâyeti üzerinde soruşturma başlatılır. Soruşturma aşamasında suçun işlendiğine dair delil ve bilgiler toplanır. Bu delil ve bilgilerin yeterli şüphe oluşturması durumunda hazırlanan ve kabul edilen iddianame ışığında kovuşturma aşamasına geçilir.
Haberleşmenin engellenmesi suçu, haberleşmeyi engelleyen fiilin işlenmesiyle tamamlanır. Dolayısıyla bu suçta teşebbüs hükümlerinin uygulanması mümkündür. Aynı şekilde haberleşmenin engellenmesi suçunda iştirak hükümleri de geçerlidir. Bir başka ifadeyle, bu suça iştirak eden herkes fail olarak sorumlu tutulur ve cezalandırılır. Haberleşmenin engellenmesi suçu işlenirken mala zarar verme, haberleşmenin gizliliğini ihlal gibi başkaca suçların da işlendiği görülebilir. Bu gibi hallerde tek bir fiille birden fazla suç işlendiği için içtima hükümlerinin de uygulanması mümkündür.
Haberleşmenin engellenmesi suçu, haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK 132) suçuyla oldukça karıştırılır. Bu iki suç tipi arasındaki en bariz fark, haberleşmenin engellenmesi suçunda haberin içeriğinin öğrenilmemesidir. Haberleşmenin engellenmesi suçunda yalnızca iletişim kesintiye uğratılır. Halbuki haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu, adından da bariz olduğu üzere iletişimin içeriğinin öğrenilmesi şeklinde işlenir.
HABERLEŞMENİN ENGELLENMESİ SUÇU MAĞDURU NE YAPMALI?
TCK 124 kapsamındaki fiiller ile haberleşmenin engellenmesi suçundan mağdur edilmiş olabilirsiniz. Böyle bir olası durumda hukuki süreç başlatarak hakkınızı aramanız için yapmanız gerekenleri adım adım aşağıdaki gibi sıraladık:
- Suça ilişin kanıtlayıcı nitelikteki tüm delillerin kaybolmaması için derhal toplanması ve güvence altına alınması gerekmektedir. Fotoğraf, video, tanık bilgileri, hasar görmüş araçlar vb. birçok unsur haberleşmenin engellenmesi suçunda delil olarak gösterilebilecektir.
- Durumun en yakın kolluk kuvvetine (polis, jandarma) bildirilmesi gerekmektedir. Kolluk kuvvetine yaşanan olaya dair tüm ayrıntılar detaylıca anlatılır ve tutulan tutanak imzalanır. Öte yandan durumu doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirmek de mümkündür. Olaya dair gerekli ve önemli tüm hususları sade ve açık dille yazdığınız bir şikâyet dilekçesi ise savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.
Ceza hukuku, uygulamada en yıpratıcı ve teknik işleyen uygulamalardan biridir. Dolayısıyla tüm bu delil toplama, şikâyette bulunma, delilleri usulünce sunma gibi karmaşık süreçlerde hak kaybı yaşanmaması için ceza hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek almak şarttır. Uzman bir avukatın süreci sizin adınıza üstlenmesi ve en doğru şekilde yönetmesi, sizi manevi açıdan oldukça tatmin etmekle birlikte istediğiniz sonuca yaklaştıracaktır.
YARGITAY KARARLARI İLE HABERLEŞMENİN ENGELLENMESİ SUÇU VE CEZASI
Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2013/17624 E., 2014/10229 K., 28.4.2014 T.
“Dosya kapsamına göre; K.. E.. PTT Merkez Müdürlüğünde posta dağıtıcısı olarak görev yapan sanığın, görevi gereği tevdi edilen mektupların bir kısmını açtığı, bir kısmını ise muhataplarına teslim etmeyerek, kişiler arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engellediği anlaşılmakla, sanığın sübut bulan eyleminin TCK’nın 124/1. maddesindeki haberleşmenin engellenmesi suçu kapsamında değerlendirilip, anılan suçtan sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesi gerekirken, sanığa isnat olunan eylemler salt haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu kapsamında değerlendirilip, yasal ve yeterli olmayan gerekçelere dayalı olarak, yazılı şekilde düşme kararı verilmesi, kanuna aykırı bulunmuştur.”
Yargıtay 14. Ceza Dairesi 2012/1514 E., 2014/306 K., 15.1.2014 T.
“Sanık … hakkında haberleşmenin engellenmesi suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün temyiz incelemesine gelince;
Suç tarihinden önce arkadaşlık yaptığı mağdurenin kendisinden ayrılarak, başka bir kişiyle nişanlanmasına kızan sanık …’ün olay günü işyerinden izin alarak çıkan mağdurenin yanına diğer sanık …’ın kullandığı araçla yaklaşmasının ardından, her iki sanığın mağdureyi zorla araca bindirip kaçırdıktan sonra seyir halinde oldukları sırada mağdurenin üzerindeki cep telefonunu aldıkları tüm dosya içeriğinden anlaşıldığından, mevcut haliyle mağdureyi zorla hürriyetinden yoksun kılan sanıkların eyleminde ayrıca haberleşmenin engellenmesi suçunun kanuni unsurlarının oluşmadığı gözetilerek, sanık …’ün müsnet suçtan beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkûmiyetine hükmedilmesi, kararın bozulmasını gerektirmiştir.”
CEZA AVUKATINIZ: VIRIDIS LEGAL PARTNERS
Haberleşmenin engellenmesi suçu, bireylerin hürriyetine karşı doğrudan müdahale niteliği taşıyan ciddi bir suç türüdür. Uygulamada haberleşmenin engellenmesi suçu kapsamında açılacak davaların yanlış veya eksik adımlar sebebiyle hak kaybına sebebiyet verdiği durumlara oldukça sık rastlanır. Bu gibi olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalmamak için hukuki süreçlerde avukat desteği almak büyük önem arz eder. İster mağdur ister sanık pozisyonunda olun, İstanbul’daki ceza avukatınız Viridis Legal Partners olarak ceza hukukundaki tecrübe ve deneyimlerimiz ile sizlerin yanındayız.
Bu hassas süreçte haklarınızı en etkin şekilde savunmamız için vakit kaybetmeden bizimle iletişime geçin
SIKÇA SORULAN SORULAR
- Haberleşmenin Engellenmesi Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?
Hayır, bu suç şikâyete bağlı değildir. Savcılık, suçu öğrendiği an itibarıyla kendiliğinden soruşturma başlatır.
- Birini Sosyal Medyada Engellemek Bu Suçu Oluşturur Mu?
Hayır. Kişisel sosyal medya hesaplarından birini engellemek, genel bir haberleşme aracını veya kanalını hukuka aykırı olarak kesmek anlamına gelmediğinden TCK 124 kapsamına girmez.
- Posta Kutumdaki Mektupların Alınması Bu Suça Girer Mi?
Evet. Mektupların muhatabına ulaşmasını engellemek amacıyla alınması, yırtılması veya atılması TCK 124’teki haberleşmenin engellenmesi suçunu oluşturur.
- Bu Suçun Cezası Paraya Çevrilebilir Mi?
Suçun temel hali için (TCK 124/1) hükmedilen hapis cezası, kanundaki şartların varlığı halinde adli para cezasına çevrilebilir. Ancak nitelikli hallerdeki cezalar için bu durum mahkemenin takdirine bağlıdır.
- Dava Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
Bu suç için temel dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren bu süre içinde soruşturma veya dava açılmazsa dava hakkı düşer.